Początek roku okazał się wyjątkowo intensywny dla pracowników instytucji ubezpieczeniowej. Sytuacja, jaka rozegrała się w pierwszych dniach stycznia, zaskoczyła nawet najbardziej doświadczonych urzędników. Skala zjawiska przekroczyła wszelkie prognozy.
ZUS zasypany wnioskami. Setki tysięcy Polaków chce odzyskać swoje
Zainteresowanie nową możliwością przerosło najśmielsze oczekiwania. W zaledwie kilka dni do systemu trafiła masa dokumentów, których rozpatrzenie stało się prawdziwym wyzwaniem. Urzędnicy otrzymali na to raptem siedem dni, co przy takiej liczbie spraw wydaje się zadaniem niemal niewykonalnym.
Źródło tego nagłego ruchu tkwi w decyzjach podjętych wiosną ubiegłego roku. Wtedy resort pracy zdecydował się na ruch, którego konsekwencje stały się widoczne dopiero teraz, gdy przepisy faktycznie zaczęły obowiązywać. Zmiana, która weszła w życie pierwszego stycznia bieżącego roku, dotyczy fundamentalnej kwestii – sposobu liczenia doświadczenia zawodowego. Do tej pory system traktował różne formy aktywności zawodowej w sposób nierówny, co budziło uzasadnione zastrzeżenia wielu pracujących.
Osoby wykonujące zadania w oparciu o kontrakty cywilnoprawne oraz prowadzące własną jednoosobową firmę znajdowały się w gorszej sytuacji niż etatowcy. Nawet wieloletnia praca nie była uznawana za pełnoprawne doświadczenie. Paradoksalnie, ktoś zatrudniony na stałe przez zaledwie dwanaście miesięcy miał formalnie wyższy staż.
Nowe regulacje mają wyrównać te dysproporcje. Teraz wszystkie formy aktywności zarobkowej będą traktowane jednakowo. To otwiera drzwi do szeregu korzyści – od dłuższych urlopów wypoczynkowych, przez nagrody za wieloletnią służbę, aż po lepszy dostęp do stanowisk wymagających udokumentowanego bagażu doświadczeń. Początkowo zasady obowiązują w sektorze publicznym, a od maja obejmą także przedsiębiorstwa prywatne.
Jak załatwić formalności?
Kluczową kwestią pozostaje uzyskanie odpowiedniej dokumentacji. Pracodawcy nie mają uprawnień do samodzielnego doliczania dodatkowych lat. Pracownik musi przedstawić oficjalny dokument potwierdzający wcześniejszą aktywność zawodową, wydany przez właściwą instytucję.
W przypadku okresów objętych systemem ubezpieczeń społecznych to właśnie ZUS wydaje stosowne zaświadczenia. Inne sytuacje, jak praca zagranicą niezgłoszona do polskiego systemu, wymagają udokumentowania według ogólnych zasad postępowania dowodowego. Ciężar udowodnienia spoczywa na osobie zainteresowanej.
Procedura odbywa się wyłącznie drogą elektroniczną. Niezbędne jest zalogowanie się na platformę PUE lub eZUS, następnie w sekcji usług trzeba odnaleźć odpowiedni formularz – można to zrobić wpisując skrót USP w wyszukiwarkę. Po wypełnieniu wszystkich pól wystarczy przesłać dokument. Na dostarczenie zaświadczenia do zakładu pracy przewidziano dwuletni termin.
Do rozliczenia wchodzi szeroki wachlarz aktywności. Oprócz kontraktów zlecenia i prowadzenia firmy, zalicza się również zawieszenie działalności w związku z opieką nad potomstwem, świadczenie usług czy współpracę z przedsiębiorcą. Uznawane są także okresy członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz zagraniczne epizody zawodowe – pod warunkiem ich właściwego udokumentowania.
