Rzadko zdarza się, by uczony o tak wielkim autorytecie wypowiadał się w sposób tak bezkompromisowy. Kiedy Norman Davies, jeden z najwybitniejszych znawców historii Europy Środkowo-Wschodniej, postanowił zabrać głos, środowisko międzynarodowe zamarło w oczekiwaniu. To, co powiedział w rozmowie z Onetem, przeszło najśmielsze oczekiwania.
Prof. Davies grzmi: Ten polityk „zdradzi wszystkich”. Mocne słowa o Polsce
Profesor od lat obserwuje przemiany geopolityczne z perspektywy historyka, który wie, jak szybko mogą upadać imperia i jak łatwo rozpadają się sojusze budowane przez pokolenia. Jego najnowsza diagnoza stanu świata jest wyjątkowo pesymistyczna i może niepokoić każdego, komu zależy na stabilności międzynarodowej.
Zdaniem Daviesa, porządek prawny i polityczny, który kształtował rzeczywistość przez ostatnie sześćdziesiąt czy siedemdziesiąt lat, właśnie przechodzi do historii. Zarówno Stany Zjednoczone, jak i Europa przeżywają poważne turbulencje. Wielka Brytania, ojczyzna profesora, według niego doświadcza powolnego upadku. To jednak nie koniec złych wieści.
Rosja straciła milion ludzi, a Pekin patrzy
Szczególnie interesująca jest ocena Daviesa dotycząca sytuacji Rosji. Historyk wprost stwierdza, że państwo Władimira Putina stało się w praktyce wasalem Chin. To stwierdzenie niezwykle mocne, biorąc pod uwagę wielkomocarstwowe aspiracje Kremla.
Putin miał udowodnić światu potęgę swojego kraju, tymczasem od czterech lat nie jest w stanie uporać się z Ukrainą – krajem, który rosyjska propaganda przedstawiała jako słabego przeciwnika. Straty ludzkie po stronie rosyjskiej sięgają według profesora miliona osób, a wszystko to dzieje się na oczach Pekinu.
Davies sugeruje, że cierpliwość i zaufanie Chin wobec Moskwy topnieją z każdym miesiącem przedłużającego się konfliktu. Rosja, zamiast prezentować się jako równorzędny partner dla azjatyckiego giganta, pokazuje swoją słabość militarną i organizacyjną.
Ostrzeżenie, które powinno dotrzeć do Warszawy
Najbardziej elektryzująca część wywiadu dotyczy jednak oceny Donalda Trumpa. Profesor Davies używa słów, które trudno zignorować. Nazywa byłego prezydenta USA człowiekiem pozbawionym wizji i zasad, kierującym się wyłącznie własnym interesem. Określa go mianem burzyciela, którego jedynym celem jest zdobycie pełnej kontroli.
Historyk formułuje przestrogę, która powinna szczególnie zainteresować polskich polityków. Według niego każdy, kto uważa się za przyjaciela Trumpa, popełnia błąd. Davies jest przekonany, że były prezydent prędzej czy później zawiedzie wszystkich swoich sojuszników. Radzi wprost – lepiej nie wiązać się z tym politykiem zbyt blisko.
To ostrzeżenie nabiera szczególnego znaczenia w kontekście polskiej polityki zagranicznej i prób budowania relacji z amerykańską administracją. Słowa człowieka, który całe życie poświęcił badaniu losów narodów Europy Środkowo-Wschodniej, z pewnością dadzą do myślenia niejednemu decydentowi w Warszawie.
