Niektóre zagrożenia nie znikają z czasem – narastają w ciszy, by po latach uderzyć ze zdwojoną mocą. Informacje napływające z Brazylii i Holandii elektryzują środowisko naukowe i europejskich konsumentów. Skutki jednej z największych katastrof przemysłowych ostatniej dekady okazują się znacznie poważniejsze, niż zakładano. A to dopiero początek złych wieści, bo równolegle na jaw wyszedł skandal dotyczący importu brazylijskiej żywności do Unii Europejskiej.
Metale ciężkie w bananach i kakao – dzieci najbardziej zagrożone
Wszystko zaczęło się od analiz prowadzonych przez zespół z Uniwersytetu São Paulo. Naukowcy sprawdzili, co rośnie na terenach dotkniętych katastrofą zapory Fundão z 2015 roku, gdy miliony ton odpadów z kopalni rudy żelaza zalały okoliczne tereny. Wyniki zaskoczyły nawet doświadczonych badaczy. Mieszkańcy regionu Linhares od dekady spożywają lokalne produkty, nie zdając sobie sprawy z czyhającego niebezpieczeństwa. Dopiero najnowsze badania ujawniły, jak trucizna z gleby systematycznie przedostaje się do pożywienia.
Analiza wykazała, że banany i maniok kumulują toksyny głównie w korzeniach i bulwach, a kakao – w owocach i liściach. Stężenia miedzi oraz ołowiu w kakao przekraczały normy FAO. Amanda Duim, autorka wyróżnionej prestiżowymi nagrodami pracy, wskazała na bezpośredni związek między tlenkami żelaza w glebie a poziomem toksycznych pierwiastków w uprawach.
Szczególnie alarmujące okazały się dane dotyczące najmłodszych. Dzieci jedzące lokalne banany narażone są na przekroczenie bezpiecznych dawek ołowiu i kadmu. Konsekwencje mogą być nieodwracalne – zaburzenia neurologiczne, obniżenie zdolności poznawczych, problemy z koncentracją.
Współautorka badania Tamires Cherubin ostrzegła, że po katastrofach kontakt z metalami ciężkimi gwałtownie się nasila, grożąc uszkodzeniami nerek, serca, płuc i schorzeniami układu pokarmowego. Długotrwałe narażenie zwiększa ponadto ryzyko chorób nowotworowych. Naukowcy apelują o monitoring upraw i wdrożenie technik oczyszczania gleb.
Skażona wołowina już na europejskich stołach
Brazylijski problem wykracza poza granice tego kraju. Holenderski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (NVWA) zidentyfikował sześć partii brazylijskiej wołowiny zawierającej estradiol – hormon stymulujący wzrost bydła, zakazany w UE. Cztery przesyłki o łącznej masie niemal 63 ton trafiły przez dwie europejskie firmy na rynek i znaczna część mięsa dotarła do konsumentów. Dwie kolejne partie po ok. 25 ton mrożonej wołowiny zatrzymano przed dopuszczeniem do dystrybucji.
Komisja Europejska uruchomiła alert w systemie RASFF, a Holandia zażądała wstrzymania sprzedaży. Wykrycie skażenia zbiegło się z finalizowaniem umowy handlowej UE-Mercosur, dostarczając argumentów krytykom porozumienia. Zachodnioeuropejskie media szeroko komentują ryzyko związane z napływem produktów niespełniających unijnych standardów bezpieczeństwa żywności i dobrostanu zwierząt.
Źródło: Medonet
