Temat, który od lat wywołuje polityczne napięcia, ponownie znalazł się w centrum uwagi. Tym razem padły konkretne deklaracje ze strony premiera, a równolegle ważne ruchy zapowiedział warszawski ratusz. Rząd chce przyspieszyć działania po serii wyroków sądowych, ale Donald Tusk wyraźnie zaznaczył, gdzie kończą się planowane zmiany.
Tusk postawił sprawę jasno. Padła deklaracja o związkach jednopłciowych i granica, której rząd nie zamierza przekroczyć
Wtorkowa konferencja przed posiedzeniem rządu przyniosła deklaracje, które natychmiast wywołały polityczne komentarze. Donald Tusk odniósł się do kwestii transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych zawartych poza granicami Polski. Premier nie ukrywał, że państwo przez lata nie potrafiło skutecznie uporządkować tej sprawy. Jednocześnie wskazał, że sytuację zmieniły ostatnie orzeczenia europejskich i polskich sądów.
Szef rządu przypomniał o wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz rozstrzygnięciach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Według premiera to właśnie te decyzje wymuszają dalsze działania po stronie administracji oraz parlamentu. Donald Tusk zaznaczył, że potrzebne są zarówno rozwiązania wykonawcze, jak i dodatkowe przepisy ustawowe. W jego ocenie sprawa wymaga szybkiego uporządkowania.
Premier zwrócił się bezpośrednio do ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego. Zaapelował o możliwie szybkie uzgodnienie treści rozporządzenia dotyczącego tej kwestii. Równolegle wezwał parlamentarzystów do sprawnego procedowania zmian ustawowych. Wszystko ma być odpowiedzią na kształtującą się linię orzeczniczą sądów.
Wystąpienie Tuska nie ograniczyło się jednak wyłącznie do zapowiedzi przyspieszenia prac. Premier wyraźnie próbował przeciąć pojawiające się spekulacje dotyczące możliwego rozszerzenia praw dla par jednopłciowych. Już podczas konferencji zaznaczył, że rząd stawia w tej sprawie wyraźną granicę. To właśnie ten fragment wypowiedzi najmocniej wybrzmiał po posiedzeniu rządu.
Premier wyznaczył wyraźną granicę
Donald Tusk podkreślił, że przygotowywane rozwiązania nie mają związku z możliwością adopcji dzieci przez pary jednopłciowe. Szef rządu zaznaczył, że zarówno planowane rozporządzenie, jak i przyszłe prace ustawowe nie będą prowadziły do takich zmian. W jego ocenie temat nie powinien stawać się źródłem politycznych emocji i spekulacji. Premier mówił o potrzebie jasnego oddzielenia obu kwestii.
Deklaracja padła w momencie, gdy temat małżeństw jednopłciowych ponownie stał się jednym z najgłośniejszych sporów politycznych. Tusk zaznaczył, że stanowisko rządu i większości parlamentarnej pozostaje w tej sprawie jednoznaczne. Jednocześnie starał się uspokoić debatę publiczną wokół planowanych działań administracyjnych. Premier wyraźnie akcentował, że chodzi wyłącznie o kwestie związane z transkrypcją dokumentów.
Sprawa nabrała tempa po marcowym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA rozpatrywał przypadek dwóch Polaków, którzy zawarli małżeństwo w Niemczech w 2018 roku. Chodziło o możliwość wpisania aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Orzeczenie stało się jednym z kluczowych punktów odniesienia dla obecnych działań administracyjnych.
Wypowiedź premiera pojawiła się także w momencie, gdy własne decyzje ogłosił warszawski ratusz. Prezydent stolicy Rafał Trzaskowski poinformował o rozpoczęciu działań związanych z transkrypcją aktów małżeństw jednopłciowych. Władze Warszawy powołały się przy tym na wyroki TSUE oraz NSA. To właśnie ten ruch dodatkowo zwiększył zainteresowanie sprawą.
Warszawa szykuje zmiany w USC
Rafał Trzaskowski poinformował we wpisie opublikowanym w serwisie X, że do urzędu dotarły dokumenty związane z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prezydent Warszawy przekazał, że stołeczny urząd stanu cywilnego w najbliższych dniach dokona transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci w sprawach, w których zapadły już wyroki sądowe. Według Trzaskowskiego działania wynikają bezpośrednio z obowiązujących rozstrzygnięć sądowych. Ratusz zamierza stosować je w praktyce administracyjnej.
🗣️@donaldtusk o pracach nad rozporządzeniem dotyczącym transkrypcji aktów małżeńskich par jednopłciowych:
„Decyzja o rozporządzeniu, nie będzie otwarciem możliwości adopcji przez pary jednopłciowe”. ⤵️
Źródło: @PremierRP pic.twitter.com/H3mzESTfuS
— OficjalneZero (@OficjalneZero) May 12, 2026
Prezydent Warszawy zapowiedział również kolejny krok. Jak poinformował, warszawski USC będzie dokonywał transkrypcji małżeństw jednopłciowych zawartych na terenie państw Unii Europejskiej przez obywateli Polski, którzy złożą odpowiedni wniosek. Decyzja ma opierać się na dotychczasowych wyrokach sądów oraz kształtującej się linii orzeczniczej. Trzaskowski podkreślił, że działa w granicach obowiązującego prawa.
Jednocześnie zaznaczył, że jako kierownik USC nie posiada pełnej swobody w podejmowaniu decyzji dotyczących takich spraw. Wskazał, że obowiązują go przepisy ustawowe, rozporządzenia oraz wyroki polskich i europejskich sądów. Według niego obecne orzeczenia mają charakter systemowy. Oznacza to, że transkrypcje powinny być realizowane także w kolejnych podobnych przypadkach.
Do czasu wprowadzenia nowych rozwiązań administracyjnych transkrypcje mają odbywać się przy wykorzystaniu obecnych możliwości technicznych. Warszawski ratusz czeka jednocześnie na przygotowanie odpowiedniego rozporządzenia dotyczącego dokumentów z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Sprawa pozostaje więc otwarta także na poziomie legislacyjnym. Najbliższe tygodnie pokażą, jak szybko rząd i administracja przełożą sądowe orzeczenia na praktyczne rozwiązania.
