Zmiany dotyczące wieku zakończenia aktywności zawodowej od lat należą do najbardziej drażliwych tematów w Polsce. Każda informacja o przesunięciu granic wieku natychmiast przyciąga uwagę i budzi obawy o kolejne kroki ustawodawcy. Tym razem nowe przepisy objęły konkretną grupę zawodową, a ich wejście w życie ponownie uruchomiło debatę o przyszłości rynku pracy i emerytur.
To już się stało. Granica wieku wzrosła do 70 lat, a decyzja wywołuje dyskusję
Kwestia wieku emerytalnego od wielu lat wywołuje w Polsce silne reakcje społeczne. Poprzednie próby zmian spotykały się z dużym sprzeciwem i odbijały się szerokim echem także na scenie politycznej. Nic więc dziwnego, że każda informacja dotycząca wydłużenia aktywności zawodowej przyciąga uwagę opinii publicznej.
Obawy związane są przede wszystkim z sytuacją demograficzną oraz przyszłością systemu emerytalnego. Część środowisk zawodowych nie ukrywa, że z niepokojem obserwuje wszelkie zmiany dotyczące wieku wykonywania pracy. W debacie regularnie powraca pytanie o możliwość kolejnych reform.
Tym razem jednak nie chodzi o powszechny wiek emerytalny. Zmiany objęły konkretną grupę zawodową i zostały wprowadzone na mocy nowelizacji obowiązujących przepisów. Decyzja weszła już w życie.
Nowe regulacje wywołały dyskusję także dlatego, że dotyczą zawodu pełniącego istotną rolę w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ustawodawca zdecydował się na rozwiązanie, które ma zbliżyć obowiązujące zasady do regulacji stosowanych w innych profesjach prawniczych.
Granica przesunięta o pięć lat
Jeszcze do niedawna komornik sądowy mógł zostać odwołany z urzędu po ukończeniu 65. roku życia. Nowelizacja zmieniła ten próg i podniosła go do 70 lat. Te same zasady objęły również asesorów komorniczych.
Równocześnie ustawodawca zrezygnował z obowiązującego wcześniej sześcioletniego limitu asesury komorniczej. O tych zmianach przypominało Ministerstwo Sprawiedliwości, wskazując na cele przyjętej nowelizacji. Przepisy zaczęły obowiązywać jeszcze w 2025 roku.
Resort argumentował, że wcześniejsze regulacje budziły poważne wątpliwości prawne. W szczególności zwracano uwagę na problem różnicowania sytuacji zawodowej ze względu na wiek. Kwestia ta była przedmiotem analiz i rozstrzygnięć sądów administracyjnych.
Według Ministerstwa Sprawiedliwości nowe przepisy mają usunąć rozwiązania uznawane za przejaw dyskryminacji wiekowej. Właśnie ten argument stał się jednym z najważniejszych powodów przygotowania zmian w ustawie.
Takie zasady obowiązują w innych zawodach
Resort zwracał uwagę, że w różnych profesjach prawniczych funkcjonują odmienne regulacje dotyczące wieku wykonywania zawodu. W przypadku notariuszy możliwość odwołania ze stanowiska pojawia się po ukończeniu 70 lat. To właśnie do tego poziomu zbliżono nowe przepisy dotyczące komorników.
Inaczej wyglądają zasady odnoszące się do sędziów. Co do zasady przechodzą oni w stan spoczynku po ukończeniu 65 lat. Mogą jednak kontynuować orzekanie do 70. roku życia po spełnieniu określonych warunków i uzyskaniu zgody Krajowej Rady Sądownictwa.
Jeszcze inne regulacje obowiązują adwokatów i radców prawnych. W tych zawodach ustawodawca nie określił maksymalnego wieku wykonywania profesji. Oznacza to, że nie funkcjonuje ustawowa górna granica wieku podobna do tej przewidzianej dla komorników.
Ministerstwo podkreślało, że nowy próg 70 lat ma zapewnić większą spójność systemu. Jednocześnie zaznaczano, że komornicy i asesorzy nadal mogą przejść na emeryturę po uzyskaniu odpowiednich uprawnień emerytalnych.
Sądy, RPO i unijne standardy
W uzasadnieniu zmian wskazywano również na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych. Według resortu potwierdzały one zastrzeżenia wobec dotychczasowego limitu wieku obowiązującego komorników. Wątpliwości miały dotyczyć zgodności tych przepisów z regulacjami unijnymi.
Ministerstwo przypominało także stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich. RPO zwracał uwagę na problem nierównego traktowania ze względu na wiek w obowiązujących wcześniej rozwiązaniach. Nowelizacja miała stanowić odpowiedź na te zastrzeżenia.
Resort argumentował ponadto, że nowe przepisy dostosowują polskie regulacje do standardów Unii Europejskiej związanych z przeciwdziałaniem dyskryminacji wiekowej. Wskazywano również na korzyści dla funkcjonowania systemu egzekucyjnego.
Proces legislacyjny zakończył się w ubiegłym roku. Ustawę przyjął Sejm, następnie bez poprawek zaakceptował ją Senat, a ostatecznie podpisał prezydent. W efekcie granica wieku dla komorników i asesorów została podniesiona z 65 do 70 lat.
