Coraz więcej pracowników zaczęło kalkulować, czy w maju 2026 roku uda się zyskać dodatkowy dzień wolny bez sięgania po urlop. Wszystko przez petycję, która trafiła do parlamentu i może zmienić zasady obowiązujące od lat. Problem w tym, że kalendarz nie czeka, a decyzji wciąż nie ma.
Wolne za niedzielne święto? Polacy już patrzą na majówkę 2026. W tle gorący spór o dodatkowy dzień odpoczynku
Maj 2026 roku od miesięcy wzbudza zainteresowanie pracowników planujących urlopy i dłuższe wyjazdy. Powód jest prosty – Zielone Świątki wypadają wtedy wyjątkowo korzystnie dla osób marzących o dodatkowym odpoczynku. Pierwszy dzień tego święta przypada bowiem w niedzielę 24 maja. W sieci szybko pojawiły się pytania, czy poniedziałek 25 maja może stać się dniem wolnym od pracy.
Temat nie pojawił się przypadkowo. Do Senatu trafiła petycja zbiorowa Fundacji „Można Lepiej”, której autorzy chcą zmiany zasad przyznawania wolnego za święta przypadające w weekend. Obecnie dodatkowy dzień wolny przysługuje wyłącznie za święto przypadające w sobotę. Fundacja domaga się, aby identyczne rozwiązanie obejmowało także niedziele.
Dla wielu pracowników oznaczałoby to sporą zmianę w organizacji roku pracy. W praktyce możliwe byłoby uzyskanie dodatkowego dnia wolnego między innymi właśnie po Zielonych Świątkach. Wystarczyłoby wtedy wykorzystać wolne w poniedziałek 25 maja, aby zyskać trzydniowy weekend bez konieczności sięgania po urlop wypoczynkowy.
Na razie jednak obowiązujące przepisy pozostają jednoznaczne. Niedzielne święto nie obniża wymiaru czasu pracy. To oznacza, że osoby, które złożyły już wnioski urlopowe na 25 maja 2026 r., nie mogą jeszcze liczyć na automatyczne anulowanie urlopu z powodu zmiany prawa.
Zielone Świątki zawsze wypadają inaczej. W 2026 roku data jest wyjątkowo korzystna
Pierwszy dzień Zielonych Świątek należy do katalogu dni ustawowo wolnych od pracy. Wynika to bezpośrednio z ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. W 2026 roku święto to przypada 24 maja, czyli w niedzielę. Data Zielonych Świątek nigdy nie jest stała. To święto ruchome, wyznaczane na 49. dzień po Wielkanocy. Ponieważ Wielkanoc w 2026 roku obchodzona będzie 5 kwietnia, Zielone Świątki przypadną właśnie pod koniec maja.
Dla pracowników kalendarzowe ułożenie świąt ma ogromne znaczenie. W praktyce nawet pojedynczy dzień ustawowo wolny może pozwolić na stworzenie długiego weekendu przy minimalnym wykorzystaniu urlopu. Dlatego każda propozycja zmian dotyczących czasu pracy natychmiast przyciąga uwagę zatrudnionych. W tym przypadku emocje dodatkowo podgrzewa fakt, że Zielone Świątki przypadają bardzo blisko weekendu. Gdyby przepisy zostały zmienione jeszcze przed końcem maja 2026 roku, pracodawcy musieliby wyznaczyć pracownikom dodatkowy dzień wolny w ramach tego samego okresu rozliczeniowego.
Dlaczego za sobotę można dostać wolne, a za niedzielę już nie?
Obowiązujące zasady wynikają bezpośrednio z art. 130 § 2 kodeksu pracy. Przepis mówi, że każde święto przypadające w okresie rozliczeniowym i występujące w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o osiem godzin. W praktyce oznacza to, że gdy święto wypada w sobotę, pracownik zatrudniony od poniedziałku do piątku otrzymuje dodatkowy dzień wolny. Sobota jest bowiem dla takich osób dniem wolnym wynikającym z organizacji czasu pracy. Gdy święto „wpada” właśnie wtedy, wymiar pracy trzeba odpowiednio obniżyć.
Inaczej wygląda sytuacja niedzieli. Ten dzień już sam w sobie jest ustawowo wolny od pracy. Z tego powodu obecne przepisy nie przewidują kolejnego dnia wolnego w zamian za święto przypadające właśnie w niedzielę. To rozróżnienie od lat budzi kontrowersje. Część pracowników uważa, że skoro święto wypadające w sobotę daje prawo do dodatkowego odpoczynku, identyczna zasada powinna obowiązywać także w przypadku niedziel. Właśnie na tym opiera się petycja skierowana do parlamentu.
Fundacja „Można Lepiej” chce zmian. W grze nawet dodatkowe wolne za Wszystkich Świętych
Petycja Fundacji „Można Lepiej” została złożona 14 stycznia 2026 r. zarówno do Senatu, jak i do Sejmu. Jej autorzy domagają się zrównania zasad przyznawania dnia wolnego za święta przypadające w weekend, niezależnie od tego, czy chodzi o sobotę, czy niedzielę. Gdyby proponowane rozwiązanie weszło w życie, pracownicy mogliby zyskać więcej dni wolnych w ciągu roku. W 2026 r. dotyczyłoby to przede wszystkim Zielonych Świątek oraz Wszystkich Świętych, które również wypadają w niedzielę – 1 listopada.
W praktyce osoby pracujące od poniedziałku do piątku mogłyby otrzymać dodatkowe wolne za oba te święta. W przypadku Zielonych Świątek naturalnym terminem wykorzystania dnia wolnego byłby poniedziałek 25 maja. Taki układ oznaczałby trzy dni odpoczynku z rzędu – od soboty 23 maja do poniedziałku 25 maja. Dla pracowników byłaby to bardzo korzystna zmiana. Z punktu widzenia firm oznaczałaby jednak konieczność kolejnego ograniczenia liczby dni pracy w roku. Właśnie dlatego sprawa wzbudza duże zainteresowanie zarówno po stronie zatrudnionych, jak i pracodawców.
Senat dostał petycję, ale konkretów nadal brak
Po złożeniu petycji do Senatu dokument został skierowany 28 stycznia 2026 r. do senackiej Komisji Petycji. Do tej pory nie wyznaczono jednak terminu posiedzenia, podczas którego senatorowie mieliby zająć się proponowanymi zmianami. To właśnie brak decyzji sprawia, że obecnie nie ma podstaw prawnych do przyznania dodatkowego dnia wolnego za Zielone Świątki przypadające w niedzielę. W praktyce oznacza to, że poniedziałek 25 maja 2026 r. pozostaje zwykłym dniem pracy.
Osoby planujące dłuższy weekend muszą więc korzystać z urlopu wypoczynkowego. Samo złożenie petycji nie zmienia jeszcze obowiązujących przepisów. Potrzebna byłaby pełna ścieżka legislacyjna, obejmująca przygotowanie projektu ustawy, głosowania parlamentarne i podpis prezydenta. Na razie nic nie wskazuje na to, aby proces miał zakończyć się przed majem 2026 roku. Zainteresowanie sprawą jest jednak duże, dlatego temat regularnie wraca w dyskusjach dotyczących czasu pracy i liczby dni wolnych w Polsce.
Sejm również zajmuje się sprawą. Eksperci są sceptyczni
Analogiczna petycja trafiła także do Sejmu. Dokument został skierowany 11 lutego 2026 r. do sejmowej Komisji do Spraw Petycji. Termin posiedzenia dotyczącego sprawy wyznaczono na 13 maja 2026 r. Jeszcze przed obradami głos zabrało Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. W opinii prawnej z 27 kwietnia 2026 r. eksperci zarekomendowali nieuwzględnienie postulatu Fundacji „Można Lepiej”.
Eksperci zwrócili uwagę, że niedziela już teraz jest dniem wolnym od pracy z mocy ustawy, a nie efektem organizacji czasu pracy u pracodawcy. Ich zdaniem przyznawanie dodatkowego dnia wolnego za święto przypadające w niedzielę nie znajduje uzasadnienia w obecnym modelu prawa pracy. To stanowisko znacząco osłabia szanse na szybkie wprowadzenie zmian. Opinie eksperckie nie mają wprawdzie mocy wiążącej, ale często wpływają na kierunek dalszych prac parlamentarnych.
Resort pracy także nie chce zmian w kodeksie pracy
Do petycji odniosło się również Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort pracy przedstawił stanowisko zbliżone do opinii ekspertów sejmowych. Ministerstwo podkreśliło, że niedziela różni się od soboty pod względem prawnym. Według resortu niedziela stanowi dzień wolny gwarantowany ustawowo, natomiast sobota jest zwykle dniem wolnym wynikającym z organizacji czasu pracy i zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
W ocenie ministerstwa obecne przepisy zachowują równowagę między interesami pracowników i potrzebami organizacyjnymi pracodawców. Resort uznał więc, że nie ma podstaw do rozszerzania prawa do dodatkowego dnia wolnego na święta przypadające w niedziele. Takie stanowisko oznacza, że droga do zmian może okazać się bardzo trudna. Nawet jeśli temat będzie nadal obecny w debacie publicznej, brak poparcia resortu pracy wyraźnie zmniejsza szanse na szybkie uchwalenie nowych przepisów.
Jakie święta wypadają w 2026 roku? Kilka terminów może mocno ułatwić planowanie urlopu
Układ świąt w 2026 roku będzie dla wielu pracowników wyjątkowo korzystny. Już początek roku przyniesie kilka okazji do wydłużenia odpoczynku. Nowy Rok przypadnie w czwartek, a Święto Trzech Króli we wtorek. Wielkanoc wypada 5 i 6 kwietnia, odpowiednio w niedzielę i poniedziałek. Z kolei Święto Pracy 1 maja przypadnie w piątek, co automatycznie tworzy trzydniowy weekend. Problemem dla części pracowników może być natomiast 3 maja, ponieważ święto to wypadnie w niedzielę.
Kolejne atrakcyjne terminy pojawią się latem. Boże Ciało będzie obchodzone 4 czerwca, czyli w czwartek. Wystarczy więc jeden dzień urlopu, aby uzyskać cztery dni odpoczynku z rzędu. Dla osób pracujących od poniedziałku do piątku szczególnie ważny będzie również sierpień i grudzień. Właśnie wtedy pojawią się święta przypadające w soboty, za które zgodnie z obecnymi przepisami przysługuje dodatkowy dzień wolny.
Dwa pewne dodatkowe dni wolne już wpisane w kalendarz
W 2026 roku dwa święta ustawowo wolne od pracy przypadną w sobotę. Chodzi o Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny obchodzone 15 sierpnia oraz drugi dzień Bożego Narodzenia przypadający 26 grudnia. Pracownicy zatrudnieni od poniedziałku do piątku otrzymają z tego tytułu dodatkowe dni wolne. Pracodawca będzie musiał wyznaczyć je do końca obowiązującego okresu rozliczeniowego. W wielu firmach będzie to odpowiednio sierpień i grudzień 2026 roku.
W praktyce część pracowników może zyskać bardzo korzystne układy wolnego. W sierpniu dodatkowy dzień można połączyć z weekendem i uzyskać trzy dni odpoczynku bez wykorzystywania urlopu. Z kolei grudniowy układ świąt pozwoli stworzyć nawet bardzo długą przerwę pod koniec roku. Wiele zależy jednak od decyzji pracodawcy. To firma wskazuje konkretny termin odbioru dnia wolnego za święto przypadające w sobotę. Pracownik nie zawsze może samodzielnie wybrać odpowiadającą mu datę.
Nie każdy dostanie dodatkowe wolne. PIP przypomina o wyjątkach
Choć zasada wydaje się prosta, w praktyce nie każdy pracownik skorzysta z dodatkowego dnia wolnego za święto przypadające w sobotę. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje kilka wyjątków. Jeżeli pracownik w dniu wyznaczonym jako dodatkowe wolne przebywa na urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu lekarskim lub urlopie macierzyńskim, pracodawca nie musi wyznaczać kolejnego dnia wolnego. Przyjmuje się bowiem, że pracownik i tak nie świadczył wtedy pracy.
To oznacza, że źle zaplanowany urlop może pozbawić pracownika możliwości faktycznego wykorzystania dodatkowego wolnego. Przykładowo, jeśli pracodawca wyznaczy dzień wolny na 28 grudnia 2026 r., osoba mająca wtedy zaplanowany urlop nie otrzyma kolejnego terminu rekompensaty. PIP przypomina również, że dodatkowe wolne nie zawsze przysługuje osobom pracującym mniej niż pięć dni w tygodniu. Dotyczy to między innymi części pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz osób objętych równoważnym systemem czasu pracy.
Równoważny system pracy zmienia zasady gry
W przypadku równoważnego systemu czasu pracy sytuacja wygląda inaczej niż przy klasycznym modelu od poniedziałku do piątku. Pracownicy mogą wykonywać obowiązki przez dłuższy czas w ciągu doby, ale otrzymują w zamian więcej dni wolnych. Przykładowo pracownik zatrudniony na pełny etat może wykonywać pracę przez 12 godzin dziennie w wybrane dni miesiąca. W takim układzie harmonogram może zostać ułożony w sposób uwzględniający święto przypadające w sobotę bez konieczności wyznaczania kolejnego dnia wolnego.
Kluczowe znaczenie ma tutaj prawidłowe wyliczenie wymiaru czasu pracy. Pracodawca musi uwzględnić liczbę tygodni w okresie rozliczeniowym, dodatkowe dni robocze oraz święta przypadające w inne dni niż niedziela. Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że w takich przypadkach zasada przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy nadal pozostaje zachowana. Dlatego nie zawsze pojawia się obowiązek dodatkowego rekompensowania świąt przypadających w sobotę.
Czy Polacy doczekają się większej liczby dni wolnych?
Dyskusja wokół petycji Fundacji „Można Lepiej” pokazuje, jak duże znaczenie dla pracowników ma układ kalendarza. Nawet pojedynczy dodatkowy dzień wolny potrafi wywołać ogromne zainteresowanie i stać się przedmiotem ogólnopolskiej debaty. Na razie jednak nic nie wskazuje na to, aby poniedziałek 25 maja 2026 r. miał stać się ustawowo wolny od pracy. Obowiązujące przepisy nie przewidują rekompensaty za święta przypadające w niedzielę, a stanowiska ekspertów i resortu pracy są sceptyczne wobec proponowanych zmian.
Nie oznacza to jednak definitywnego końca sprawy. Petycje nadal pozostają w obiegu parlamentarnym, a temat może wracać przy kolejnych dyskusjach o czasie pracy i organizacji dni wolnych w Polsce. Dla pracowników najważniejsza pozostaje dziś jedna informacja – jeśli planują odpoczynek 25 maja 2026 r., nadal muszą korzystać z urlopu wypoczynkowego. Na dodatkowy prezent od ustawodawcy trzeba jeszcze poczekać.
