Organizacja pogrzebu lub ślubu to dla wielu rodzin czas pełen emocji i pośpiechu. W takich okolicznościach łatwo przeoczyć szczegóły, które później mogą mieć duże znaczenie. Właśnie przed podobnymi sytuacjami ostrzega znany w Internecie ksiądz – część wiernych dopiero po czasie dowiaduje się, kto faktycznie prowadził ceremonię.
Ksiądz ostrzega wiernych. Możesz nie wiedzieć, kto naprawdę odprawił pogrzeb czy ślub
Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, abp Tadeusz Wojda, wystosował do wiernych ostrzeżenie dotyczące organizacji pogrzebów i ślubów. Dokument zwraca uwagę na sytuacje, w których osoby przygotowujące uroczystość mogą nie mieć pełnej świadomości, kto będzie ją prowadził. Temat nagłośnił również swego czasu ks. Daniel Wachowiak. Duchowny poinformował, że od pewnego czasu docierają do niego sygnały o przypadkach związanych z organizacją pogrzebów, przede wszystkim na terenie Poznania.
„Mówię o tym, że są takie firmy pogrzebowe, które wydaje się dogadały się z Kościołem polskokatolickim. Jeżeli ktoś z was nie wie, co to jest za wspólnota chrześcijańska, to uświadamiam, że oni oczywiście nie uznają prymatu Piotra, czyli oderwali się od kościoła rzymskokatolickiego. Oni w zasadzie sprawują liturgię, która bardzo przypomina liturgię rzymskokatolicką. […] To jest kościół narodowy. Wspólnota tego kościoła nie jest zbyt liczebna w Polsce i wydaje się, to jest taka moja hipoteza, że część kościoła polskokatolickiego dogadała się z niektórymi firmami, na przykład pogrzebowymi, ale także firmami, które organizują śluby czy wesela” – mówi na filmie ksiądz Wachowiak.
Kapłan podkreślił jednak, że część swoich przypuszczeń przedstawia wyłącznie jako hipotezę. Nie przedstawił dowodów potwierdzających istnienie szerszej współpracy pomiędzy niektórymi firmami a duchownymi Kościoła polskokatolickiego. Jednocześnie zaznaczył, że list przewodniczącego Episkopatu świadczy o tym, iż problem dostrzegany jest również przez władze Kościoła rzymskokatolickiego.
Ksiądz ostrzega – rodziny mogą nie wiedzieć, kto prowadzi pogrzeb
Według relacji przedstawionej przez ks. Daniela Wachowiaka, niektóre rodziny korzystające z usług zakładów pogrzebowych otrzymywały zapewnienie, że firma zajmie się wszystkimi formalnościami związanymi z ceremonią. W takich przypadkach oferta miała obejmować także zapewnienie duchownego prowadzącego uroczystość. Z relacji duchownego wynika, że część osób mogła zakładać, iż chodzi o księdza Kościoła rzymskokatolickiego.
Kapłan przekazał, że zdarzały się sytuacje, gdy dopiero po zakończeniu pogrzebu rodziny dowiadywały się, iż ceremonię prowadził duchowny Kościoła polskokatolickiego. Jak zaznaczył, miało to wynikać z braku świadomości uczestników, a nie z ich świadomego wyboru. Duchowny zwrócił uwagę, że okres żałoby jest wyjątkowo trudnym doświadczeniem. W jego ocenie właśnie wtedy wiele osób ogranicza formalności do minimum i ufa zapewnieniom firm organizujących ceremonię.
Czy firmy pogrzebowe współpracują z duchownymi? Ksiądz przedstawia swoją hipotezę
Ks. Daniel Wachowiak stwierdził, że ma własną hipotezę dotyczącą możliwej współpracy części firm pogrzebowych z duchownymi Kościoła polskokatolickiego. Kilkukrotnie podkreślił jednak, że jest to wyłącznie jego przypuszczenie. Jak wyjaśnił, nie dysponuje dowodami potwierdzającymi istnienie takich porozumień. Zaznaczył jedynie, że docierały do niego informacje o podobnych przypadkach.
Kapłan przypomniał również, że Kościół polskokatolicki jest odrębnym wyznaniem chrześcijańskim i nie należy do Kościoła rzymskokatolickiego. Liturgia obu wspólnot jest pod wieloma względami podobna, co może utrudniać osobom niezorientowanym rozpoznanie różnic. Zdaniem duchownego właśnie podobieństwo przebiegu ceremonii może sprawić, że część uczestników nie zorientuje się, iż uroczystość prowadzi przedstawiciel innego wyznania.
Ślub kościelny może okazać się nieważny. Ksiądz alarmuje
Treść listu abp. Tadeusza Wojdy odnosi się nie tylko do pogrzebów. Hierarcha ostrzegł również przed sytuacjami związanymi z organizacją ślubów. Według przedstawionych informacji firmy zajmujące się organizacją wesel mają niekiedy proponować znalezienie duchownego, który poprowadzi ceremonię poza kościołem, między innymi w plenerze.
Ks. Daniel Wachowiak wskazał, że dla wielu narzeczonych taka oferta może wydawać się atrakcyjna. Jego zdaniem osoby, które nie orientują się w przepisach obowiązujących w Kościele rzymskokatolickim, mogą uznać, że jest to zwykły ślub kościelny. Kapłan podkreślił, że właśnie dlatego przewodniczący Episkopatu zaapelował do wiernych o zachowanie szczególnej ostrożności podczas organizowania takich uroczystości.
„Arcybiskup Wojda pisze, że ta sytuacja ma miejsce także w przypadku organizowania ślubów. Czyli prawdopodobnie jakaś para, w dobrej wierze nawet, chce wziąć ślub na terenie otwartym, a my w kościele rzymskokatolickim przestrzegamy jednak tej zasady, że ślub, ceremonia jest w kościele. Nie ma zgody na to, żeby śluby odbywały się w plenerze” – mówi ksiądz Daniel Wachowiak.
„Arcybiskup Wojda apeluje do wiernych, żeby mieli włączoną czujność, czy przy pogrzebach, czy przy ślubach. W przypadku ślubu nie będzie on ważny. Dodał, że firmy organizujące uroczystości weselne często ignorują przynależność kościelną stron, oferując między innymi wspomniane przeze mnie śluby w plenerze z udziałem duchownych innych wyznań. Wierni, często dopiero po fakcie, przy okazji kontaktu z własną parafią, załatwiania innych formalności czy podczas dorocznej wizyty duszpasterskiej, ze zdumieniem i bólem zdają sobie sprawę z manipulacji, której doświadczyli i nieuporządkowanego stanu duchowego, w którym się znaleźli” – dodaje ksiądz Wachowiak.
Dlaczego Episkopat ostrzega? Ksiądz wyjaśnia najważniejsze powody
Kościół rzymskokatolicki przypomina, że małżeństwo zawarte poza obowiązującymi przepisami kanonicznymi może nie zostać uznane za ważny sakrament. To właśnie dlatego kwestia osoby prowadzącej ceremonię ma dla wiernych istotne znaczenie. W przypadku pogrzebu sytuacja wygląda inaczej, ponieważ nie jest on sakramentem. Mimo to, jak zaznaczył ks. Daniel Wachowiak, dla wielu rodzin ważne pozostaje, kto przewodniczył ostatniemu pożegnaniu bliskiej osoby.
Abp Tadeusz Wojda napisał w swoim liście, że niektóre podmioty mogą sugerować, iż oferowana usługa jest w pełni tożsama z duszpasterstwem prowadzonym przez Kościół rzymskokatolicki. Według hierarchy takie działania mogą wykorzystywać trudną sytuację emocjonalną rodzin po stracie bliskich. Przewodniczący Episkopatu zwrócił również uwagę, że część osób dopiero po czasie, podczas kontaktu z własną parafią, orientuje się, iż uczestniczyła w ceremonii prowadzonej przez duchownego innego wyznania.
Duchowni apelują – przed pogrzebem i ślubem sprawdź, kto prowadzi ceremonię
Autor nagrania zachęcił wiernych, aby przed organizacją pogrzebu lub ślubu upewniali się, do jakiego Kościoła należy duchowny mający przewodniczyć uroczystości. Podkreślił, że jego apel nie jest skierowany wyłącznie do osób głęboko zaangażowanych religijnie. W jego ocenie świadomość tych kwestii może być istotna dla wszystkich deklarujących przynależność do Kościoła rzymskokatolickiego.
Kapłan zaznaczył również, że celem nagłośnienia sprawy jest zwrócenie uwagi na konieczność zachowania ostrożności przy podejmowaniu decyzji dotyczących organizacji ważnych uroczystości rodzinnych. Zarówno list abp. Tadeusza Wojdy, jak i wypowiedź ks. Daniela Wachowiaka kończą się apelem o większą czujność. Duchowni zachęcają, aby przed zawarciem umów lub przyjęciem propozycji organizatorów sprawdzić, jakiego wyznania jest osoba mająca prowadzić pogrzeb lub ślub oraz upewnić się, że przebieg ceremonii odpowiada oczekiwaniom wiernych Kościoła rzymskokatolickiego.
Kim jest ksiądz Daniel Wachowiak?
Ks. Daniel Wachowiak jest kapłanem archidiecezji poznańskiej. Od 1 marca 2023 roku pełni funkcję proboszcza parafii pw. św. Brata Alberta w Koziegłowach pod Poznaniem. Wcześniej, od 15 listopada 2018 do 28 lutego 2023 roku, był proboszczem parafii w Piłce, położonej w sercu Puszczy Noteckiej.
Przed objęciem funkcji proboszcza pracował jako wikariusz w kilku parafiach archidiecezji poznańskiej. Posługiwał m.in. w parafiach Nawiedzenia NMP, Podwyższenia Krzyża, Maryi Królowej, św. Łukasza i Aniołów Stróżów w Poznaniu, a także w parafii Miłosierdzia Bożego w Obornikach. Swoją pierwszą placówkę duszpasterską objął w 2003 roku w parafii pw. św. Stanisława w Buku.
Na przestrzeni lat pełnił również wiele innych funkcji. Był przewodnikiem grupy 11 Poznańskiej Pieszej Pielgrzymki na Jasną Górę, duszpasterzem akademickim, kapelanem Domu Pomocy Społecznej, kapelanem Szpitala Ginekologicznego w Poznaniu oraz posługiwał w Hospicjum Palium. Przez wiele lat uczył także religii w szkołach, najdłużej w VIII Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu w latach 2006–2012.
Od 2008 roku prowadzi popularny kanał w serwisie YouTube @xdanielou, na którym publikuje materiały dotyczące wiary, życia Kościoła i bieżących wydarzeń. Jego komentarze często wywołują szeroką dyskusję i nierzadko mają kontrowersyjny charakter.
