Jeszcze kilka tygodni temu kierowcy narzekali, ale dawali radę. Dziś część z nich liczy, czy stać ich na pełny bak. To nie jest zwykła sezonowa korekta – to gwałtowna zmiana, która zaskoczyła analityków i zmusiła rząd do pilnego działania.
Ceny paliw szokują kierowców. Orlen koryguje ceny hurtowe
Zmiany na polskich stacjach mają źródło daleko poza granicami kraju – w miejscach, o których przeciętny kierowca nie myśli, tankując po drodze do pracy. Zanim poznamy szczegóły rządowego planu ratunkowego, warto zrozumieć mechanizm rządzący paliwowym rynkiem. Bo to, co widzimy przy dystrybutorze, to tylko wierzchołek głębszego problemu.
W piątek Orlen podniósł hurtową cenę oleju napędowego Ekodiesel o 121 zł za metr sześcienny – do 6 870 zł. Benzyna Eurosuper 95 potaniała jednocześnie o 15 zł, do 5 611 zł. Wcześniej przez trzy kolejne dni – wtorek, środę i czwartek – koncern obniżał ceny obu paliw. Diesel staniał łącznie o 509 zł, benzyna o 107 zł za metr sześcienny.
Jednak zestawienie z końcem lutego mówi znacznie więcej. W dniu ataku USA i Izraela na Iran benzyna kosztowała w hurcie o 1 145 zł mniej niż dziś, a diesel – aż o 2 061 zł mniej. Orlen tłumaczy, że ceny hurtowe zależą od notowań na rynkach europejskich, warunków kontraktów i logistyki. Ponad 30 proc. paliw w Polsce pochodzi z importu – rynek krajowy jest więc bezpośrednio uzależniony od globalnych giełd.
Blokada Cieśniny Ormuz, ataki na rafinerie i rekordowy diesel – co dalej?
Sedno sprawy leży na Bliskim Wschodzie. Blokada Cieśniny Ormuz i ataki na infrastrukturę rafineryjną wywróciły rynkowe kalkulacje. Na europejskim rynku ARA benzyna 95 podrożała od 27 lutego do 25 marca o 42,4 proc., a olej napędowy o 67,7 proc. Kontrakty na WTI skoczyły do 92,97 dol. za baryłkę, a Brent – do 105,65 dol. Efekty widać przy dystrybutorach.
Według e-petrol.pl średnia cena litra diesla wzrosła w tydzień o 93 grosze i osiągnęła 8,69 zł – historyczny rekord. Rząd Donalda Tuska odpowiedział pakietem ustaw „Ceny paliwa niżej”: czasowe obniżenie VAT z 23 do 8 proc., redukcja akcyzy i maksymalna cena detaliczna ustalana każdego dnia. Projekty trafiły do Sejmu. Premier zapowiedział, że przepisy mają działać przed Wielkim Piątkiem – choć zastrzegł, że ostateczny poziom cen nadal zależy od sytuacji na światowych rynkach.
