Kiedy jednak formalnościom stanie się zadość, a dokument z unikalnym numerem z ministerstwa trafi do naszej teczki, pojawia się niezwykle ważne pytanie: na jak długo wystarczy nam ten certyfikat? Czy jest to jednorazowy wydatek, czy może koszt, który będziemy musieli ponosić co roku? Przepisy jasno regulują kwestię żywotności tego dokumentu, określając zarówno jego standardowy termin przydatności, jak i kluczowe wyjątki, o których każdy zbywca i wynajmujący musi pamiętać.
Ustawowy termin ważności – zasada 10 lat
Dla zdecydowanej większości właścicieli mieszkań i domów przepisy są bardzo łaskawe. Zgodnie z ustawą o charakterystyce energetycznej budynków, prawidłowo sporządzone i wpisane do centralnego rejestru świadectwo energetyczne jest ważne przez 10 lat od daty jego wystawienia.
Oznacza to, że wydatek rzędu kilkuset złotych rozkłada się na całą dekadę. Jeśli w tym czasie wielokrotnie zmieniasz najemców w swoim lokalu, nie musisz za każdym razem wyrabiać nowego dokumentu – każdemu kolejnemu lokatorowi możesz przekazywać kopię tego samego, wciąż aktywnego paszportu energetycznego. Stanowi to duże ułatwienie dla inwestorów na rynku nieruchomości.
Kiedy dokument traci ważność przed upływem dekady?
Zasada dziesięciu lat ma jednak jeden, niezwykle rygorystyczny wyjątek. Świadectwo energetyczne określa zapotrzebowanie budynku na energię w konkretnym, zastanym w dniu audytu stanie technicznym. Jeżeli w trakcie tych dziesięciu lat przeprowadzisz w nieruchomości remont, który wpłynie na jej charakterystykę energetyczną (tzw. prace termomodernizacyjne), Twoje dotychczasowe świadectwo automatycznie traci ważność z mocy prawa, niezależnie od tego, czy zostało wyrobione rok, czy pięć lat temu.
Do prac, które bezwzględnie wymuszają aktualizację dokumentu, zaliczamy między innymi:
- Wymianę źródła ciepła (np. demontaż starego pieca węglowego i instalację pompy ciepła lub pieca gazowego).
- Docieplenie przegród budowlanych (położenie nowej warstwy styropianu na elewacji, ocieplenie dachu lub stropu).
- Wymianę stolarki otworowej (montaż nowych, szczelniejszych okien lub drzwi zewnętrznych).
- Instalację lub gruntowną modernizację systemu klimatyzacji i wentylacji mechanicznej (np. montaż rekuperacji).
- Montaż odnawialnych źródeł energii (np. paneli fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych, które wspierają zasilanie budynku).
Dlaczego aktualizacja po remoncie to korzyść dla właściciela?
Choć konieczność ponownego zlecenia audytu może wydawać się przykrym obowiązkiem, w rzeczywistości działa ona na ogromną korzyść właściciela. Jak zauważa mgr inż. Maciej Woźniak – który jest głownym audytorem energetycznym w firmie swiadectwo-energetyczne-krakow.com.pl, przeprowadzenie głębokiej termomodernizacji drastycznie obniża wskaźniki zapotrzebowania na energię pierwotną (EP) i końcową (EK).
Wyrobienie nowego certyfikatu to oficjalne udokumentowanie tych zmian. Dla potencjalnego kupującego lub najemcy nowe, „zielone” wskaźniki na suwakach certyfikatu to twardy dowód na to, że nieruchomość jest tania w utrzymaniu. To z kolei stanowi niezwykle silny argument negocjacyjny, pozwalający podnieść cenę sprzedaży lub kwotę miesięcznego odstępnego.
Co ze starymi świadectwami wystawionymi przed wejściem w życie nowych przepisów?
Wielu właścicieli posiada świadectwa energetyczne wystawione na starych zasadach, jeszcze przed stworzeniem rygorystycznego Centralnego Rejestru Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Czy takie dokumenty są dzisiaj ważne u notariusza?
Tak, ustawa przewiduje w tej kwestii prawa nabyte. Jeśli posiadasz świadectwo sporządzone przed dniem 28 kwietnia 2023 roku, zachowuje ono swoją ważność przez okres, na jaki zostało wystawione (czyli standardowo 10 lat od daty na dokumencie), pod jednym warunkiem: że od tamtego czasu nie przeprowadzono w budynku wspomnianych wyżej prac termomodernizacyjnych. Warto jednak upewnić się, że stary dokument jest czytelny i posiada oryginalny podpis osoby, która go sporządziła.
Podsumowanie
Świadectwo charakterystyki energetycznej to inwestycja długoterminowa. Ważność dokumentu wynosząca 10 lat zapewnia właścicielom spokój na długi czas, swobodę w podpisywaniu umów najmu i bezproblemowe przeprowadzanie transakcji u notariusza. O konieczności wcześniejszego kontaktu z wykwalifikowanym inżynierem musisz pamiętać wyłącznie w sytuacji, gdy zdecydujesz się na remont podnoszący efektywność cieplną Twojego budynku. W każdym innym przypadku certyfikat bezpiecznie spoczywa w domowym archiwum, gotowy do okazania na każde żądanie urzędników lub kontrahentów.
