Nadchodzące miesiące mogą przynieść ważne decyzje dla milionów emerytów i rencistów. Rząd pokazał już wstępne prognozy dotyczące przyszłorocznych podwyżek świadczeń, a w grę wchodzą dziesiątki miliardów złotych. Choć ostateczne kwoty nie są jeszcze przesądzone, pierwsze wyliczenia pozwalają oszacować, czego mogą spodziewać się seniorzy.
• Rząd prognozuje waloryzację emerytur i rent na poziomie co najmniej 3,48 proc. w 2027 roku.
• Najniższa emerytura może wzrosnąć do 2047,34 zł brutto, a tyle samo wyniesie 13. emerytura.
• Zamrożony próg przy 14. emeryturze może sprawić, że część seniorów otrzyma niższe świadczenie.
Pieniądze dla seniorów na horyzoncie. Rząd ujawnił pierwsze wyliczenia
Rząd przekazał do Rady Dialogu Społecznego założenia budżetowe, które zawierają również prognozy dotyczące emerytur i rent. Dokumenty trafiły do przedstawicieli pracowników oraz pracodawców. To właśnie na ich podstawie rozpoczną się rozmowy o przyszłorocznych świadczeniach.
Z przedstawionych danych wynika, że waloryzacja ma zostać oparta na inflacji oraz części realnego wzrostu wynagrodzeń. Przy obecnych założeniach wskaźnik podwyżki wyniesie co najmniej 3,48 proc. Nie jest to jednak wartość ostateczna.
Znaczenie mają zarówno dane gospodarcze, jak i przyszłe odczyty statystyczne. Rządowe prognozy stanowią obecnie punkt wyjścia do dalszych dyskusji. Ostateczne rozstrzygnięcia zapadną dopiero po uwzględnieniu pełnych danych ekonomicznych.
Skala wydatków pozostaje ogromna. Sama marcowa waloryzacja ma kosztować budżet około 16,7 mld zł. Dodatkowe świadczenia dla seniorów pochłoną kolejne dziesiątki miliardów.
Minimalna emerytura ma wzrosnąć
Najbardziej odczuwalna zmiana dotyczy najniższego świadczenia emerytalnego. Według obecnych wyliczeń od 1 marca 2027 roku minimalna emerytura wzrośnie o 68,85 zł. To efekt zastosowania prognozowanego wskaźnika waloryzacji.
Obecnie najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Po podwyżce miałaby osiągnąć poziom 2047,34 zł brutto. Taka kwota stałaby się nową podstawą dla części innych świadczeń.
Do tego poziomu zostałyby również dostosowane roczne dodatki przewidziane dla seniorów. Oznacza to, że wzrost minimalnej emerytury przełożyłby się także na wysokość dodatkowych wypłat. Dla wielu osób byłaby to zauważalna zmiana w domowym budżecie.
Na razie są to jednak prognozy. Wysokość świadczeń będzie zależeć od ostatecznego wskaźnika waloryzacji. Ten poznamy dopiero po zakończeniu wszystkich procedur i publikacji niezbędnych danych.
Trzynastki i czternastki. Tu pojawiają się istotne różnice
Zasady wypłaty 13. emerytury mają pozostać bez zmian. Dodatkowe świadczenie otrzyma każdy emeryt i rencista, niezależnie od wysokości pobieranej emerytury lub renty. W przypadku prognozowanych stawek jego wartość brutto wyniosłaby 2047,34 zł.
Kwota, która trafi na konto, będzie jednak niższa. Od trzynastej emerytury nadal pobierane są należne obciążenia. Według przytoczonych wyliczeń najniższa wypłata netto może wynieść 1617,08 zł.
Inaczej wygląda sytuacja przy 14. emeryturze. Tutaj nadal obowiązywać ma kryterium dochodowe. Pełną kwotę dodatku otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto.
Po przekroczeniu tego limitu działa zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to stopniowe zmniejszanie wysokości dodatku. Najniższa możliwa czternastka ma wynosić 50 zł brutto, czyli około 39 zł netto.
Spór o waloryzację dopiero się rozpoczyna
Przedstawione wyliczenia nie zamykają jeszcze całej sprawy. W Radzie Dialogu Społecznego mają rozpocząć się rozmowy dotyczące mechanizmu podwyżek. Swoje propozycje zgłaszają już związki zawodowe.
Przedstawiciele związków opowiadają się za korzystniejszym sposobem naliczania waloryzacji. Ich zdaniem świadczenia powinny rosnąć nie tylko o inflację, lecz także o połowę realnego wzrostu płac. Taki wariant oznaczałby wyższe podwyżki dla seniorów.
Według obecnych szacunków mogłoby to podnieść wskaźnik waloryzacji do poziomu bliskiego 4 proc. Nie wiadomo jednak, czy rząd zdecyduje się na takie rozwiązanie. Na tym etapie pozostaje ono przedmiotem negocjacji.
Dodatkowo znaczenie będzie miała rzeczywista inflacja. Dane niezbędne do wyliczenia ostatecznego wskaźnika opublikuje Główny Urząd Statystyczny dopiero na początku przyszłego roku. Finalne informacje dotyczące waloryzacji emerytur i rent mają zostać ogłoszone w lutym 2027 roku.
