Coraz więcej osób zamienia mięso na roślinne odpowiedniki, przekonanych, że to bezpieczniejszy i zdrowszy wybór. Najnowsze badania pokazują jednak, że część popularnych produktów może skrywać problem, o którym konsumenci niemal nie słyszą. Naukowcy sprawdzili setki artykułów spożywczych i natrafili na substancje, które od lat budzą zainteresowanie specjalistów od bezpieczeństwa żywności – podaje serwis strefabiznesu.pl.
Roślinna dieta zyskuje popularność, ale jest coraz więcej wątpliwości
Dieta oparta na produktach roślinnych od kilku lat przyciąga coraz większą grupę konsumentów. Na sklepowych półkach pojawiają się kolejne burgery z roślin strączkowych, napoje owsiane czy wegańskie zamienniki kurczaka. Dla wielu osób to sposób na ograniczenie mięsa i zmianę codziennych nawyków żywieniowych. Rynek rozwija się bardzo dynamicznie, a producenci stale poszerzają ofertę gotowych produktów.
Wraz z popularnością takich artykułów rośnie jednak zainteresowanie ich składem. Konsumenci coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na zawartość białka czy tłuszczu, ale także na sposób produkcji i jakość surowców. Szczególne znaczenie mają produkty wysokoprzetworzone, które trafiają do codziennego jadłospisu milionów ludzi. To właśnie one znalazły się w centrum najnowszych analiz naukowców.
Badania opublikowane w czasopiśmie „Food Control” objęły 212 produktów dostępnych na rynku brytyjskim. Specjaliści z University of Parma oraz Cranfield University sprawdzili między innymi wegańskie kiełbaski, roślinne kawałki kurczaka oraz napoje sojowe i owsiane. Analiza koncentrowała się na obecności mykotoksyn, czyli toksycznych substancji wytwarzanych przez grzyby pleśniowe. Wyniki okazały się bardzo szerokie i dotyczyły wszystkich przebadanych próbek.
Naukowcy wykryli co najmniej jedną mykotoksynę w każdym analizowanym produkcie. W wielu przypadkach pojawiały się jednocześnie całe zestawy takich substancji. Mykotoksyny mogą pojawiać się w żywności już na etapie uprawy zbóż, nasion lub roślin strączkowych. Ryzyko zwiększa także niewłaściwe przechowywanie surowców.
Toksyny i mykotoksyny wykryto wszędzie. Eksperci uspokajają tylko częściowo
Choć wyniki badań brzmią alarmująco, naukowcy podkreślają, że poziomy wykrytych substancji nie przekraczały norm obowiązujących w Unii Europejskiej. Oznacza to, że produkty dopuszczone do sprzedaży nadal spełniają aktualne wymagania bezpieczeństwa. Specjaliści zwracają jednak uwagę na problem długotrwałej ekspozycji. Chodzi o regularne spożywanie dużych ilości wysoko przetworzonej żywności roślinnej.
Według badaczy pojedyncze spożycie burgera roślinnego czy napoju owsianego nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Inaczej wygląda sytuacja, gdy tego typu produkty stają się podstawą codziennej diety. Wówczas toksyczne związki mogą stopniowo kumulować się w organizmie. To właśnie ten mechanizm budzi największe obawy ekspertów.
Długotrwałe narażenie na mykotoksyny może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Badacze wskazują między innymi na osłabienie układu odpornościowego oraz uszkodzenia nerek i wątroby. W skrajnych przypadkach zwiększa się także ryzyko rozwoju nowotworów. Specjaliści zaznaczają jednak, że wpływ takich substancji zależy od poziomu i czasu ekspozycji.
Eksperci podkreślają jednocześnie, że celem publikacji nie jest zniechęcanie do diety roślinnej. Andrea Patriarca z Cranfield University przypomina, że mykotoksyny naturalnie występują w wielu produktach spożywczych i całkowite wyeliminowanie ich z żywności jest praktycznie niemożliwe. Badaczka zwraca jednak uwagę na brak precyzyjnych regulacji dotyczących monitorowania nowych produktów typu Plant-Based Meat Alternatives. Według naukowców rozwijający się rynek wymaga skuteczniejszych zasad kontroli i dokładniejszego nadzoru nad surowcami.
Naukowcy wskazują najważniejszą zasadę. Chodzi o różnorodność
Autorzy badań podkreślają, że kluczowe znaczenie ma odpowiednie komponowanie diety. Gotowe zamienniki mięsa mogą być elementem jadłospisu, ale nie powinny całkowicie zastępować naturalnych i mniej przetworzonych produktów. Specjaliści zalecają większą różnorodność oraz wybieranie żywności pochodzącej ze sprawdzonych źródeł. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko nadmiernego kontaktu z toksycznymi substancjami.
Badanie opublikowane w „Food Control” przypomina również, że dynamiczny rozwój rynku żywności roślinnej wymaga stałego monitorowania jakości produktów. Naukowcy współpracują z producentami i rolnikami, aby poprawić systemy kontroli bezpieczeństwa żywności. Celem jest skuteczniejsze wykrywanie zagrożeń jeszcze przed trafieniem produktów do sklepów. To właśnie na tym etapie eksperci widzą największą potrzebę zmian.
