Sztuczna inteligencja coraz mocniej wpływa na codzienne korzystanie z internetu i usług cyfrowych. Wraz z jej rozwojem pojawiły się również nowe obowiązki, które mają zwiększyć bezpieczeństwo oraz przejrzystość działania takich technologii. Unia Europejska rozpoczęła właśnie kolejny etap wdrażania przepisów regulujących ten obszar. Zmiany obejmują zarówno użytkowników, jak i dostawców najpopularniejszych systemów AI.
Nowe przepisy AI już obowiązują. Unia Europejska sięga po surowe kary i nowe narzędzia kontroli
Od 2 sierpnia zaczęły obowiązywać pierwsze przepisy Aktu o Sztucznej Inteligencji dotyczące przejrzystości działania systemów AI. Jednym z podstawowych wymogów stało się informowanie użytkowników o tym, że komunikują się ze sztuczną inteligencją, a nie z człowiekiem. Wyjątek przewidziano jedynie dla sytuacji, gdy charakter usługi nie pozostawia wątpliwości, jak ma to miejsce podczas świadomego korzystania z narzędzi takich jak ChatGPT.
Nowe regulacje obejmują również treści tworzone lub modyfikowane przez sztuczną inteligencję. Dostawcy muszą oznaczać obrazy, nagrania audio i materiały wideo wygenerowane przez AI albo z jej wykorzystaniem zmienione. Obowiązek dotyczy także tzw. deepfejków, które mają być odpowiednio identyfikowane.
Komisja Europejska otrzymała nowe uprawnienia
Zmiany nie ograniczają się wyłącznie do obowiązków informacyjnych. Od niedzieli większe kompetencje uzyskało Biuro ds. Sztucznej Inteligencji Komisji Europejskiej. Instytucja może egzekwować przepisy wobec dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, do których należą między innymi ChatGPT, Gemini oraz Claude.
Nowe kompetencje pozwalają prowadzić postępowania wyjaśniające, żądać dokumentów i informacji, a także przeprowadzać kontrole. Biuro będzie mogło również nakładać kary finansowe, jeżeli uzna, że dana technologia stwarza zagrożenie lub nie spełnia wymagań wynikających z unijnych regulacji.
Od 2 sierpnia możliwe stało się także egzekwowanie przepisów dotyczących zakazanych praktyk związanych ze sztuczną inteligencją. Chodzi między innymi o wykorzystywanie systemów AI, które manipulują użytkownikami lub wprowadzają ich w błąd.
Część przepisów wejdzie później. Kary sięgną milionów euro
Nie wszystkie elementy Aktu o Sztucznej Inteligencji zaczęły obowiązywać jednocześnie. Nowelizacja określana jako omnibus cyfrowy, która weszła w życie 27 lipca, przesunęła terminy wdrożenia części regulacji. Do 2 sierpnia 2027 roku odroczono obowiązek tworzenia krajowych piaskownic regulacyjnych przeznaczonych do testowania systemów AI.
Do 2 grudnia 2027 roku przesunięto również wejście w życie części obowiązków dotyczących niektórych systemów wysokiego ryzyka, wykorzystywanych między innymi podczas rekrutacji pracowników czy w sektorze bankowym. Z kolei od 2 grudnia tego roku zaczną obowiązywać nowe zakazy odnoszące się do systemów AI tworzących materiały o jednoznacznie seksualnym charakterze bez zgody osób przedstawionych na nich oraz treści ukazujące seksualne wykorzystywanie dzieci.
Przepisy przewidują również dotkliwe sankcje finansowe. Za naruszenie obowiązków wynikających z Aktu AI dostawcom może grozić kara do 15 mln euro lub do 3 proc. światowego rocznego obrotu przedsiębiorstwa. Zastosowanie znajdzie wyższa z tych dwóch wartości.
