Na południu Polski narasta zjawisko, które jeszcze dekadę temu praktycznie nie istniało. Region znany z gór i rodzinnej atmosfery zapisał się w statystykach budzących poważne obawy medyków. Skala zmian, jakie zaszły w ciągu kilkunastu lat, jest trudna do pojęcia nawet dla osób śledzących temat na co dzień.
Podbeskidzie traci zaufanie do szczepionek. Sanepid nie nadąża z kontrolami
Odmowy szczepień dzieci to problem widoczny w całej Polsce, ale nie wszędzie przybiera tak dramatyczne rozmiary. Są regiony, gdzie statystyki rosną powoli. Są też takie, gdzie krzywa poszybowała pionowo w górę. Bielsko-Biała i okolice należą zdecydowanie do tej drugiej kategorii.
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna obejmuje miasto oraz powiat bielski z dziesięcioma gminami, m.in. Czechowicami-Dziedzicami, Szczyrkiem, Jasienicą, Kozami czy Wilkowicami. Łącznie to ponad 330 tysięcy mieszkańców. Region nie figuruje na listach kurczących się demograficznie miast, co wyklucza spadek populacji jako przyczynę zmian.
Mimo stabilnej liczby mieszkańców rodzice coraz częściej odmawiają szczepień ochronnych swoich dzieci. Trend narastał latami, ale nikt nie spodziewał się tak gwałtownego przyspieszenia. Dane z sanepidu za 2025 rok poruszyły media ogólnopolskie, w tym PolskieRadio24.pl.
Siedem odmów kontra prawie dwa tysiące
W 2012 roku bielski sanepid zanotował dokładnie siedem odmów zaszczepienia dziecka. Siedem. W skali regionu zamieszkałego przez ponad 330 tysięcy ludzi to była statystyczna cisza. Trzynaście lat później ta cisza zamieniła się w huk. W 2025 roku z powodu decyzji rodziców nie zaszczepiono 1941 dzieci.
Wzrost w porównaniu z 2012 rokiem sięgnął ponad 27 600 procent. To nie literówka. Podbeskidzie zanotowało absolutny rekord odmów w swojej historii. Skok nie nastąpił z dnia na dzień. Przez ostatnie lata odmowy oscylowały wokół 150-200 rocznie, choć na początku poprzedniej dekady były rzadkością. Blisko 2000 przypadków w jednym roku to zupełnie nowa skala. Sanepid potwierdza, że to najwyższy wynik, odkąd prowadzone są te statystyki.
Odporność zbiorowa trzyma się, ale pęka w szwach
Próg odporności zbiorowej wynosi 95 procent zaszczepionych. W regionie Bielska-Białej ogólna wyszczepialność utrzymała się na poziomie 95,8 procent, co formalnie przekracza tę granicę. Globalny wskaźnik wygląda więc znośnie. Diabeł tkwi jednak w szczegółach.
Wyszczepialność przeciw odrze, śwince i różyczce spadła do 92,7 procent, wyraźnie poniżej bezpiecznego progu. Te choroby przy niższej ochronie rozprzestrzeniają się błyskawicznie. Szczepienia przeciw pneumokokom utrzymały się na poziomie 95,52 procent.
Rośnie też zachorowalność na ospę wietrzną. W 2025 roku odnotowano 666 przypadków wobec 508 rok wcześniej, czyli wzrost o 31 procent. Duża liczba infekcji syncytialnym wirusem oddechowym (RSV) dotknęła szczególnie dzieci poniżej czwartego roku życia. Ministerstwo Zdrowia planuje od 2027 roku nowe obowiązkowe szczepienie dzieci przeciwko HPV. Już teraz bezpłatne szczepienia w aptekach mają zwiększyć dostępność profilaktyki wśród dorosłych.
