Ministerstwo Finansów przygotowało projekt zmian, które mogą wyraźnie wpłynąć na sposób rozliczania części przedsiębiorców oraz właścicieli nieruchomości. Nowe propozycje zakładają wyższe stawki ryczałtu w określonych przypadkach i mają ograniczyć rozwiązania, które – zdaniem resortu – pozwalają dziś na osiąganie dodatkowych korzyści podatkowych. Na razie to projekt, ale kierunek planowanych zmian jest już jasno określony.
Rząd szykuje wyższe podatki. Część przedsiębiorców może zapłacić dwa razy tyle, co obecnie
Ministerstwo Finansów zaproponowało zmiany w przepisach dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Projekt przewiduje podwyższenie stawki dla wybranej grupy podatników, którzy obecnie korzystają z preferencyjnego opodatkowania. Nowe rozwiązania mają objąć wyłącznie konkretne przypadki określone w ustawie.
Największą zmianą byłoby wprowadzenie 15-procentowego ryczałtu od nadwyżki przychodów przekraczającej 100 tys. zł. Zasada ta miałaby dotyczyć usług, które obecnie są opodatkowane stawką 8,5 proc. Warunkiem zastosowania wyższej stawki byłby również brak zatrudnienia co najmniej jednej osoby w przeliczeniu na pełny etat.
Resort podkreśla, że projekt nie oznacza automatycznego wzrostu podatku dla wszystkich prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. O tym, czy nowe przepisy znajdą zastosowanie, mają decydować rodzaj świadczonych usług, przypisana do nich stawka ryczałtu, wysokość osiąganych przychodów oraz spełnienie warunku dotyczącego zatrudnienia. Obecnie stawka 8,5 proc. obejmuje między innymi przychody z działalności usługowej, dla której przepisy nie przewidują innej stawki. W praktyce właściwe opodatkowanie zależy jednak od rodzaju wykonywanych usług oraz ich klasyfikacji według PKWiU.
Zmiany obejmą także część przychodów z najmu
Projekt przewiduje również nowe zasady opodatkowania części przychodów z najmu uzyskiwanych od podmiotów powiązanych. Rozwiązanie miałoby dotyczyć zarówno najmu prywatnego, jak i prowadzonego w ramach działalności gospodarczej. W tym przypadku również zastosowanie miałby limit 100 tys. zł. Do wysokości tego progu nadal obowiązywałaby stawka 8,5 proc., niezależnie od tego, kto jest najemcą. Po przekroczeniu limitu nadwyżka byłaby opodatkowana stawką 12,5 proc. w standardowych przypadkach. Jeżeli jednak najem dotyczyłby podmiotu powiązanego, stawka wzrosłaby do 15 proc.
Podobna zasada miałaby obowiązywać przy świadczeniu usług rozliczanych obecnie ryczałtem 8,5 proc. Podatnicy niespełniający warunku zatrudnienia zapłaciliby od nadwyżki przychodów ponad 100 tys. zł wyższą, 15-procentową stawkę. Proponowane rozwiązania stanowią element szerszego pakietu zmian przygotowanych przez Ministerstwo Finansów. Resort wskazuje, że celem jest ograniczenie wykorzystywania preferencyjnych zasad opodatkowania w sytuacjach, które odbiegają od pierwotnych założeń tych przepisów.
Resort chce ograniczyć optymalizację podatkową
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że zmiany mają przeciwdziałać mechanizmom wykorzystywanym przez część podatników współpracujących z powiązanymi spółkami. Według uzasadnienia projektu obecne przepisy pozwalają osiągać podwójną korzyść podatkową zarówno po stronie spółki, jak i osoby świadczącej usługi.
Resort wskazuje jako przykład wspólnika spółki z o.o., który świadczy na jej rzecz usługi doradcze. Spółka może zaliczyć wypłacone wynagrodzenie do kosztów uzyskania przychodów, natomiast wspólnik rozlicza otrzymane środki według ryczałtu w wysokości 8,5 proc. Ministerstwo zwraca uwagę, że gdyby środki zostały wypłacone jako dywidenda, obowiązywałby 19-procentowy podatek.
Z tego powodu projekt zakłada objęcie przychodów z usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych stawką ryczałtu wynoszącą 17 proc. Podmiot powiązany ma być definiowany zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Chodzi między innymi o spółki osobowe i kapitałowe, w których podatnik jest wspólnikiem lub członkiem zarządu, przy udziale wynoszącym co najmniej 5 proc.
W uzasadnieniu projektu Ministerstwo Finansów podkreśla, że proponowane rozwiązania mają poszerzyć katalog przychodów objętych 17-procentową stawką ryczałtu oraz ograniczyć wykorzystywanie mechanizmów optymalizacyjnych przy rozliczeniach pomiędzy podmiotami powiązanymi.
To jeszcze nie obowiązujące przepisy
Opisane rozwiązania znalazły się w projekcie nowelizacji ustaw o PIT, CIT oraz ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych oznaczonym numerem UD116. Dokument obejmuje szeroki pakiet zmian, które resort przedstawia jako działania uszczelniające system podatkowy i ograniczające wykorzystywanie preferencji niezgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Projekt nie został jeszcze uchwalony i pozostaje na etapie prac rządowych. Oznacza to, że jego treść może jeszcze ulec zmianie podczas dalszego procesu legislacyjnego. Na tym etapie nie są to obowiązujące przepisy.
Z wykazu prac legislacyjnych wynika, że Rada Ministrów planuje przyjąć projekt w trzecim kwartale 2026 roku. Dopiero po zakończeniu całego procesu będzie można mówić o ostatecznym kształcie nowych regulacji. Jeżeli projekt zostanie przyjęty bez istotnych zmian, większość nowych przepisów miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Wówczas część przedsiębiorców oraz podatników osiągających przychody z najmu będzie musiała rozliczać się według nowych zasad.
