Okazuje się, że system wsparcia dla pacjentów onkologicznych jest znacznie szerszy, niż powszechnie się sądzi. Problem polega na tym, że ogromna część uprawnionych nie zdaje sobie sprawy z przysługujących im praw. Eksperci od lat alarmują, że skomplikowane procedury i brak wiedzy sprawiają, że pieniądze, które mogłyby realnie pomóc chorym, pozostają niewykorzystane.

Chorzy na raka mogą dostać nawet kilka tysięcy złotych miesięcznie. Większość nie ma pojęcia o tych świadczeniach

Serwis Medonet postanowił przyjrzeć się tematowi i opracował szczegółowy przewodnik po dostępnych formach pomocy. Wnioski są zaskakujące — osoby walczące z nowotworem mają dostęp do całej gamy świadczeń, od zasiłków chorobowych, przez renty, aż po specjalne dodatki. Co istotne, część z nich nie wymaga nawet uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności.

Sytuacja finansowa chorych onkologicznie często dramatycznie się pogarsza wraz z postępem leczenia. Koszty dojazdów na chemioterapię, zakup leków wspomagających czy specjalistycznej diety potrafią nadwyrężyć nawet stabilny budżet domowy. Dlatego tak ważne jest, by pacjenci i ich bliscy wiedzieli, gdzie szukać pomocy i jakie kroki podjąć, by ją otrzymać.

Pierwsze pieniądze już po wizycie u lekarza

Podstawowym wsparciem dla osób chorych na nowotwór jest zasiłek chorobowy. Przysługuje on przez okres do 182 dni i wynosi 80 procent podstawowego wynagrodzenia. Co kluczowe — do jego uzyskania wystarczy zwykłe zwolnienie lekarskie. Nie trzeba przechodzić przez żadne dodatkowe komisje ani zbierać stosów dokumentów. Wystarczy wizyta u lekarza prowadzącego.

Gdy okres pobierania zasiłku chorobowego dobiegnie końca, pacjent może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. ZUS przyznaje je na okres do 12 miesięcy. Przez pierwsze trzy miesiące wynosi ono 90 procent podstawy wymiaru, a w kolejnych — 75 procent. Decyzję podejmuje lekarz orzecznik ZUS po analizie dokumentacji medycznej pacjenta.

Dla osób, u których leczenie lub jego powikłania uniemożliwiają powrót do aktywności zawodowej, przewidziano rentę z tytułu niezdolności do pracy. Warunkiem jest uzyskanie orzeczenia lekarza ZUS o częściowej lub całkowitej niezdolności do wykonywania obowiązków służbowych. Warto podkreślić, że nie wymaga to posiadania orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez powiatowy zespół. Również bliscy opiekujący się pacjentem onkologicznym mogą liczyć na wsparcie — przysługuje im zasiłek opiekuńczy na okres 14 dni.

Orzeczenie otwiera drzwi do kolejnych świadczeń

Uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności — umiarkowanym lub znacznym — albo orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji zmienia sytuację pacjenta diametralnie. Ten dokument stanowi przepustkę do całego katalogu dodatkowych form pomocy finansowej.

Dodatek pielęgnacyjny to comiesięczne świadczenie wypłacane przez ZUS. Automatycznie przysługuje każdemu, kto ukończył 75 lat. Młodsi pacjenci mogą go otrzymać, jeśli ZUS orzeknie u nich niezdolność do samodzielnej egzystencji. Kwota wynosi około 340 złotych i podlega corocznej waloryzacji.

Szczególną uwagę warto zwrócić na świadczenie uzupełniające, potocznie nazywane „500 plus dla chorych na raka”. Maksymalna wysokość to 500 złotych miesięcznie, a jego przyznanie uzależnione jest od dochodu. Specjaliści podkreślają, że nie należy mylić tego wsparcia ze świadczeniem wychowawczym na dzieci — jest ono kierowane wyłącznie do osób przewlekle chorych i niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Osoby, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki do 25. roku życia, mogą ubiegać się o rentę socjalną. Jej wysokość odpowiada 100 procent najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Świadczenie może być przyznane na stałe lub czasowo. Przy przekroczeniu 70 procent przeciętnego wynagrodzenia ulega ono pomniejszeniu.

MOPS, PFRON i ulgi — dodatkowe źródła pomocy

Orzeczenie o niepełnosprawności otwiera również dostęp do pomocy społecznej. Pacjenci mogą ubiegać się o dodatki pieniężne z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz zasiłki celowe przeznaczone na zakup leków, opłacenie opieki czy rehabilitacji. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oferuje dofinansowanie do sprzętu rehabilitacyjnego, dopłaty do turnusów oraz programy wspierające zatrudnienie.

Istotnym elementem wsparcia są ulgi podatkowe. Osoby posiadające orzeczenie mogą odliczać od podatku wydatki na leki, koszty dojazdu na zabiegi chemioterapii czy zakup niezbędnego sprzętu rehabilitacyjnego. Dla wielu rodzin stanowi to odczuwalną ulgę w domowym budżecie.

Emeryci chorujący na nowotwór znajdują się w specyficznej sytuacji — nie przysługuje im zasiłek chorobowy. Mogą jednak korzystać z dodatku pielęgnacyjnego, świadczenia uzupełniającego oraz pomocy z ośrodka pomocy społecznej. Gdy emerytura nie wystarcza na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, te świadczenia mogą znacząco poprawić sytuację finansową.

Poza systemem państwowym funkcjonują również fundacje onkologiczne, zbiórki charytatywne i lokalne akcje pomocowe. Choć nie są to świadczenia gwarantowane, dla wielu pacjentów stanowią realne wsparcie w najtrudniejszym okresie. Niektórzy chorzy mogą także ubiegać się o odszkodowania z ZUS — na przykład po mastektomii lub gdy nowotwór zostanie uznany za chorobę zawodową. Prywatne ubezpieczenia na życie również mogą stanowić źródło środków, jednak muszą być wykupione przed postawieniem diagnozy.

Formalności związane z uzyskaniem świadczeń mogą wydawać się przytłaczające, szczególnie dla osób pochłoniętych walką z chorobą. Warto jednak podjąć ten wysiłek — wsparcie finansowe pozwala odciążyć domowy budżet i skoncentrować się na tym, co najważniejsze: leczeniu i powrocie do zdrowia.