Już na początku przyszłego roku tysiące osób otrzymają wezwania do stawienia się przed komisjami wojskowymi. Dla większości będzie to jednorazowa procedura związana z określeniem zdolności do służby, jednak przepisy przewidują obowiązek udziału, a jego zlekceważenie może zakończyć się dotkliwymi konsekwencjami. Wiadomo już, kto zostanie objęty kwalifikacją wojskową i jak będzie przebiegała cała procedura.
Kwalifikacja wojskowa 2027. Wezwania trafią do 245 tys. osób. Za brak stawiennictwa grożą konsekwencje
Ministerstwo Obrony Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia dotyczącego przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2027 roku. Dokument został opublikowany na stronie rządowej i obecnie znajduje się na etapie uzgodnień. Rozporządzenie jest wydawane każdego roku przez MON w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny.
Określa ono między innymi termin kwalifikacji oraz liczbę osób, które zostaną nią objęte. Z projektu wynika, że kwalifikacja wojskowa zostanie ogłoszona 15 stycznia 2027 roku. Sama procedura ma rozpocząć się na początku lutego i potrwać do końca maja. W tym czasie przed komisjami wojskowymi ma stanąć około 245 tysięcy osób. To jedna z najważniejszych corocznych procedur związanych z prowadzeniem wojskowej ewidencji.
Najliczniejszą grupę stanowić będą mężczyźni urodzeni w 2008 roku. To właśnie oni osiągają pełnoletność i zgodnie z przepisami zostaną objęci obowiązkową kwalifikacją wojskową. Projekt przewiduje jednak również udział innych grup, które spełniają określone w ustawie warunki. Za organizację kwalifikacji odpowiadają także organy administracji samorządowej. Obwieszczenie o jej przeprowadzeniu wydaje wojewoda, natomiast indywidualne wezwania do stawienia się przed komisją doręczają wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast.
Nie tylko osiemnastolatkowie. Te osoby również otrzymają wezwania
Projekt rozporządzenia obejmuje również mężczyzn urodzonych w latach 2003-2007, którzy dotychczas nie mają określonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Do komisji zostaną również skierowane osoby, które podczas kwalifikacji w 2025 i 2026 roku otrzymały kategorię czasowej niezdolności do służby. W ich przypadku konieczna będzie ponowna ocena stanu zdrowia.
Obowiązek stawienia się przed komisją obejmie także część kobiet. Chodzi o osoby urodzone w latach 2000-2008, które w 2027 roku będą kończyć naukę na kierunkach uznanych za istotne dla potrzeb obronności państwa. Wśród nich znajdują się między innymi kierunki medyczne, psychologiczne oraz wybrane kierunki techniczne.
Przepisy przewidują również możliwość zgłoszenia się do kwalifikacji z własnej inicjatywy. Dotyczy to osób, które nie mają określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, nie ukończyły 60. roku życia i chcą zostać objęte procedurą. W takim przypadku również przechodzą wszystkie przewidziane czynności. Zakres osób objętych kwalifikacją wynika bezpośrednio z ustawy o obronie Ojczyzny. Celem procedury pozostaje ustalenie zdolności do ewentualnej służby wojskowej oraz uzupełnienie wojskowej ewidencji.
Badania i decyzja komisji. Tak wygląda cała procedura
Najważniejszym elementem kwalifikacji wojskowej jest badanie lekarskie oraz psychologiczne. Komisja ocenia ogólną zdolność osoby do ewentualnej służby wojskowej i na tej podstawie wydaje odpowiednie orzeczenie. Badanie kończy się przyznaniem jednej z czterech kategorii zdolności. Osoba badana może otrzymać kategorię A oznaczającą zdolność do służby wojskowej. Kategoria B oznacza czasową niezdolność do służby, natomiast D wskazuje na niezdolność do służby w czasie pokoju. Kategoria E oznacza trwałą i całkowitą niezdolność do służby wojskowej.
Komisja wprowadza również dane osoby do wojskowej ewidencji. Po zakończeniu kwalifikacji uczestnik otrzymuje zaświadczenie potwierdzające stawienie się przed komisją, uregulowany stosunek do służby wojskowej oraz przyznaną kategorię zdolności. Dokument stanowi potwierdzenie zakończenia całej procedury. Po kwalifikacji osoba otrzymuje stopień szeregowego. Następnie, po upływie 14 dni, zostaje przeniesiona do pasywnej rezerwy. Trafiają do niej osoby, które przeszły kwalifikację wojskową, ale nie zgłosiły chęci pełnienia służby wojskowej.
Obowiązek pozostaje w mocy. Za niestawienie się przewidziano kary
Udział w kwalifikacji wojskowej jest obowiązkowy. Osoby, które zignorują wezwanie i nie stawią się przed komisją bez uzasadnionej przyczyny, muszą liczyć się z konsekwencjami przewidzianymi w przepisach. Mogą one obejmować grzywnę, a także przymusowe doprowadzenie. Wezwanie do stawienia się przed komisją powinno zostać doręczone co najmniej siedem dni przed wyznaczonym terminem.
Jeżeli osoba wezwana z ważnych powodów nie może pojawić się przed komisją, powinna poinformować o tym właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Organ wyznaczy wówczas nowy termin kwalifikacji. Choć obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa pozostaje w Polsce zawieszona od 2008 roku, nie została formalnie zlikwidowana. Obowiązujące przepisy nadal przewidują możliwość jej przywrócenia w określonych sytuacjach.
Taką możliwość zawiera przede wszystkim ustawa o obronie Ojczyzny. Przyszłoroczna kwalifikacja wojskowa pozostaje więc elementem obowiązującego systemu ewidencji wojskowej. Jej celem jest ustalenie zdolności do służby osób objętych przepisami oraz aktualizacja danych niezbędnych do funkcjonowania systemu obronnego państwa.
