Nie będzie można już „pozbyć się” lokatora z mieszkania, nawet jeżeli nie płaci? Kiedy nowe przepisy mające na celu ochronę lokatorów podlegających eksmisji miałyby wejść w życie? Ministerstwo Finansów opublikowało projekt zmian.
Zakaz eksmisji w Polsce? Rząd stawia twarde granice
Polskie przepisy dotyczące eksmisji od dawna traktują obywateli nierówno. Wszystko zależy od trybu postępowania — sądowego albo administracyjnego — a ta różnica potrafi decydować o tym, czy ktoś traci mieszkanie z zabezpieczeniem, czy bez żadnej siatki ochronnej.
Egzekucja sądowa przewiduje mechanizmy chroniące przed bezdomnością, natomiast egzekucja administracyjna takich gwarancji praktycznie nie daje. To prawna luka, w którą wpadają najsłabsi. Projekt przewiduje, że od 1 listopada do 31 marca eksmisje co do zasady nie będą mogły być przeprowadzane.
Kogo nowe przepisy o eksmisji uchronią przed bezdomnością?
Wyjątki mają dotyczyć jedynie sytuacji, gdy lokator rażąco narusza porządek domowy. Ponadto eksmisja ma prowadzić do lokalu, do którego dana osoba posiada tytuł prawny. Jeśli takiego miejsca nie ma, postępowanie zostaje wstrzymane do czasu, gdy gmina zapewni tymczasowe pomieszczenie.
W ostateczności eksmitowane osoby miałyby trafiać do noclegowni lub schronisk dla bezdomnych. Projekt wymienia grupy objęte wzmocnioną ochroną: kobiety w ciąży, osoby małoletnie, osoby z niepełnosprawnościami, przewlekle chore, emerytów i rencistów spełniających kryteria pomocy społecznej oraz bezrobotnych.
W takich przypadkach postępowanie egzekucyjne ma być zawieszane, a sprawa trafia do sądu w celu ustalenia prawa do najmu socjalnego. Ochrona nie obejmie natomiast osób stosujących przemoc domową, zakłócających porządek czy zajmujących lokal bez tytułu prawnego.
Eksmisja w liczbach – skala problemu mówi sama za siebie
Dane Ministerstwa Sprawiedliwości nie pozostawiają złudzeń: w latach 2022–2024 do kancelarii komorniczych wpłynęło ponad 13,5 tys. wniosków o eksmisję, a w połowie 2025 roku do wykonania wciąż pozostawało blisko 12,8 tys. spraw.
Projektodawcy podkreślają, że nowe przepisy mają zapewnić równowagę między skutecznością egzekucji a ochroną godności osób eksmitowanych. Jeśli zmiany wejdą w życie, liczba przypadków, w których ludzie tracą dach nad głową bez żadnej alternatywy, może znacząco spaść.
